Codex A5.doc

(1823 KB) Pobierz
Codex




Lev Grossman

Codex

 

 

Przełożył: Witold Kurylak

Tytuł oryginalny: Codex

Rok pierwszego wydania: 2004

Rok pierwszego wydania polskiego: 2005

 

 

Edward Wozny jest młodym, dwudziestopięcioletnim bankierem, który ma więcej pieniędzy niż czasu, by je wydać. Jego kariera szybko się rozwija. Zostaje poproszony o skatalogowanie mieszczącej się na strychu, zaniedbanej biblioteki starożytnych ksiąg. Wozny szybko odkrywa, że pomiędzy poszczególnymi tomami mogą być ukryte unikalne średniowieczne rękopiśmienne tomy starożytnych tekstów - skarb trzymany w ukryciu od wielu lat i z wielu powodów, i że to one właśnie są jego prawdziwą misją. W rzeczywistości ma odnaleźć Codex, rękopis książki będącej dziełem czternastowiecznego zakonnika. Wielu naukowców wierzy, że tekst przepowiada nadejście apokalipsy i może skrywać sekret rodziny Went. Pogląd ten podziela również błyskotliwa absolwentka literatury, pewna siebie Margaret Napier, którą Edward werbuje do pomocy. Znakomity, mocny literacki thriller, przedstawia ciemne tajemnice zarówno ery średniowiecznej i czasów obecnych, pozwala czytelnikowi wyciągać zdumiewające wnioski.


 

 

 

 

Dla Judith Grossman

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Smutek pani był tak przejmujący,

Żem ja, tę księgę teraz piszący,

Czuł tak wielką żałość i współczucie,

Gdym o tym czytał, i - mówiąc w skrócie,

Następnego ranka zachorzałem,

Kiedy tak nad jej smutkiem dumałem.

 

Geoffrey Chaucer

Księga księżnej


1.

Mrużąc oczy w jasnym słońcu, Edward Woźny stał pośród mijającego go tłumu przechodniów, przepraszających go i idących dalej w jedną lub drugą stronę. Dzień był gorący i jasny. Edward miał na sobie bardzo kosztowny, ręcznie szyty szary garnitur i dopiero po sprawdzeniu kilkunastu wewnętrznych i zewnętrznych kieszeni różnych rozmiarów i kształtów udało mu się znaleźć skrawek papieru, którego szukał.

Odwrócił go na drugą stronę. Papier miał kształt mniej więcej trójkątny, z jednym wyraźnym kątem prostym - róg kserokopii uratowany z kosza do recyklingu w jego biurze. Na jednej ze stron widniał fragment skopiowanej na kserografie notatki, zaczynającej się od słów „o tyle, o ile wszyscy właściciele udziałów w spółce”, na drugiej niebieskim długopisem zapisano nazwisko i adres. Złożył kartkę równo na pół i ponownie wsunął do malutkiej kieszonki umieszczonej wewnątrz innej kieszeni.

Spojrzał na zegarek i ruszył Madison Avenue, przekraczając wyrwany z betonu i leżący na chodniku znak zakazu parkowania. Przed małym sklepikiem na rogu mężczyzna polewał wodą z węża wystawioną kapustę, sałatę i boćwinę, wypełniając powietrze dojrzałym, wilgotnym zapachem warzyw. Rozwidlająca się delta skrzących się strumyczków spływała do rynsztoka. Z największą ostrożnością Edward przekroczył strugi wody i na rogu skręcił w ulicę Osiemdziesiątą Czwartą.

Czuł się dobrze, a przynajmniej z całych sił starał się, żeby tak było. Był na urlopie, miał wolne po raz pierwszy, od kiedy cztery lata temu podjął pracę, i już zdążył zapomnieć, jak to jest. Mógł iść, dokąd tylko chciał, kiedy tylko chciał i gdy już tam dotarł, mógł robić, co mu się żywnie podobało. Sądził, że będzie mu to odpowiadało, czuł się jednak niepewnie i był zdezorientowany istniejącą sytuacją. Nie wiedział, co ma ze sobą zrobić, jak wykorzystać ten swój pusty, zaimprowizowany czas między jednym a drugim zajęciem. Wczoraj jeszcze był głodnym sukcesu, świetnie opłacanym pracownikiem banku inwestycyjnego w Nowym Jorku, a za dwa tygodnie będzie głodnym sukcesu, świetnie opłacanym pracownikiem banku inwestycyjnego w Londynie. Jednak w tej chwili był po prostu Edwardem Woźnym i tak naprawdę nie za bardzo wiedział, co to mogło oznaczać. Przez cały czas pracował i nie pamiętał, żeby robił coś innego. Czym zajmowali się ludzie, kiedy nie pracowali? Grali? Jakie były zasady tej gry? Co można było wygrać?

Westchnął i wyprostował ramiona. Znajdował się na cichej ulicy, po obu jej stronach stały drogie kamienice z bloków wapienia. Jedna z fasad była całkowicie porośnięta fantastyczną winoroślą wyrastającą z jednego pnia, grubą jak drzewo i skręconą niczym lina. Brygada robotników w kombinezonach walczyła z białym pianinem, znosząc je po schodach do mieszkania w suterenie.

Zapatrzony w tę ich walkę z instrumentem, Edward niemal potknął się o kobietę, która przykucnęła na chodniku.

- Pamiętaj, że jeśli masz zamiar używać tego słowa w stosunku do mnie - powiedziała lakonicznie - to lepiej, żebyś był pewien, że na pewno chcesz to powiedzieć.

Kobieta przyklękła na zgiętych kolanach, widział, jak sukienka naprężyła się na jej udach, i podparła się dla równowagi jedną dłonią na chodniku, jak sprinter gotowy wyskoczyć z bloków startowych. Szerokie rondo kremowego kapelusza przeciwsłonecznego skrywało jej twarz przed jego wzrokiem. Kilka metrów za nią stał siwowłosy mężczyzna o twarzy wąskiej jak ostrze noża - jej mąż? może ojciec? - czekając obok wózka załadowanego kuframi i walizkami. Ręce miał niefrasobliwie założone za plecy.

- Nie bądź dzieckiem - odpowiedział.

- Aha, to teraz jestem dzieckiem, tak? Dzieckiem, tak? - zapytała podniesionym głosem. Mówiła z dziwnym akcentem, trochę angielskim, trochę szkockim.

- Tak, właśnie tym jesteś.

Kobieta podniosła wzrok na Edwarda. Była od niego starsza, mogła mieć jakieś trzydzieści pięć lub czterdzieści lat; miała bladą skórę i ciemne, falujące włosy. Była piękna w sposób, jaki już dawno temu wyszedł z mody, jak dziewczyna z niemego filmu. Widział blade szczyty jej piersi w miseczkach stanika z białej koronki. Edward nie cierpiał takiego publicznego obnażania się - kojarzyło mu się z wyjściem zza zakrętu i wejściem wprost do czyjejś sypialni - starał się więc obok niej prześlizgnąć, ale zanim zdążył uciec, napotkał jej wzrok.

- A ty co? Masz zamiar tak tu stać i patrzeć na moją sukienkę, czy może pomożesz mi szukać mojego kolczyka?

Zatrzymał się. Przez tę krótką, krytyczną chwilę nie potrafił zareagować w prosty, a zarazem dyplomatyczny sposób. Wystarczyłoby cokolwiek - uprzejmy sprzeciw, jakieś dowcipne powiedzonko, wyniosła cisza - ale on miał pustkę w głowie.

- Jasne - wymamrotał w końcu. Powoli, niezgrabnie przykucnął obok niej. Kobieta podjęła rozmowę ze swoim towarzyszem - ze swoim mężem, jak stwierdził Edward - jakby nic im nie przeszkodziło.

- W takim razie już wolę być dzieckiem - powiedziała - niż starym facetem z czerwoną twarzą.

Edward zmarszczył brwi, przyglądając się bacznie skrzącemu się cementowemu chodnikowi, i udawał, że nagle zupełnie ogłuchł. Nie musiał tu sterczeć, miał własne sprawy do załatwienia.

Chcąc nie chcąc, zauważył jednak, że ta para była nienagannie ubrana. Miał zawodowy zmysł oceniania dochodów ludzi, a tu wyczuwał duże pieniądze. Mężczyzna miał na sobie doskonale uszyty, lekki, flanelowy letni garnitur, a kobieta dobrze leżącą, kremową letnią sukienkę na ramiączkach, dopasowaną kolorem do kapelusza. On był chudy, o nieco wyniszczonym wyglądzie, z gęstą czupryną siwych włosów, chociaż cerę miał nieco zbyt rumianą, jakby właśnie wrócił z tropików Leżąca na wózku sterta bagaży wyglądała ekstrawagancko, wszystkie wykonane z ciemnozielonej skóry o szorstkiej, kamienistej fakturze, wszelkich możliwych rozmiarów i kształtów: od malutkich sześciennych neseserów na kosmetyki po ogromne, nabijane połyskującymi metalowymi zamkami kufry, jakich używano w czasach podróży parostatkami, i okrągłe, wielkie jak bęben pudła na kapelusze. Całość wyglądała staroświecko. Albo bagaże rzeczywiście były stare, albo odtworzone w najdrobniejszych szczegółach, a otaczała je wytworna atmosfera transatlantyków z początku dwudziestego wieku, jakie pokazywano w starych kronikach filmowych i chrzczono butelkami szampana pośród cichych eksplozji konfetti.

Przy krawężniku stał z włączonym silnikiem sedan z przyciemnianymi szybami. Na wszystkich bagażach widać było naklejki, na których znajdowało się tylko jedno słowo wypisane małymi lub wielkimi literami: WEYMARSHE.

Edward postanowił przerwać panującą ciszę.

- A jak on wyglądał? - zapytał. - To znaczy, ten kolczyk.

Kobieta spojrzała na Edwarda, jakby nagle odezwał się przechodzący obok pekińczyk.

- Srebrny. Musiało zepsuć się mocowanie - przerwała, a po chwili dorzuciła jeszcze niezbyt przydatną informację. - To Yardsdale.

Starszy mężczyzna zmęczył się już oczekiwaniem i również ukląkł, najpierw jednak zatrzymał się, aby podciągnąć nogawki spodni, a na jego twarzy pojawiła się mina osoby zmuszanej do zrobienia czegoś, co jest niewyobrażalnie poniżej jej godności. Wkrótce dołączył do nich również kierowca, gość o ziemistej twarzy z cofniętym podbródkiem - jego dolną wargę i kołnierzyk łączyła prawie zupełnie prosta linia - który ostrożnie zajrzał pod limuzynę. Odźwierny skończył załadunek pakunków do bagażnika. Edward wyczuwał, że ci dwaj podzielali niechęć starszego mężczyzny do kobiety w kapeluszu przeciwsłonecznym. Byli połączeni rodzajem przymierza przeciwko niej.

Coś zachrzęściło pod prawym obcasem Edwarda. Cofnął nogę i ukazały się resztki kolczyka. Sądząc po drugim do pary, tym ocalałym, kolczyk musiał mieć kształt delikatnej klepsydry, ale w tej chwili wyglądał jak skrawek rozgniecionej lamety i zupełnie nie różnił się od opakowania po gumie do żucia.

Pięknie się jej odpłaciłem za to, że mnie w to wszystko wciągnęła, pomyślał. Podniósł się.

- Przepraszam - powiedział, nawet się nie starając, żeby zabrzmiało to jak przeprosiny - Nie zauważyłem.

Wyciągnął rękę. Kobieta również się podniosła, z twarzą poczerwieniałą od długiego kucania. Spodziewał się wybuchu gniewu, ale ona tylko spojrzała, jakby właśnie otrzymała upragniony prezent gwiazdkowy. Obdarzyła go tkliwym uśmiechem i z radością wyjęła kolczyk z jego dłoni. W tym momencie zauważył coś, co wcześniej umknęło jego uwagi: drżącą kropelkę krwi, nabrzmiałą i w pełni ukształtowaną, zwisającą z delikatnego płatka jej ucha. Tuż poniżej, na ramiączku sukienki, widoczna była kolejna plamka krwi.

- Spójrz, Peter! On go zupełnie zniszczył! - Odwróciła się radośnie do swojego męża, który właśnie strzepywał niewidzialny kurz z rękawów - Przynajmniej mógłbyś sprawiać wrażenie, że cię to interesuje.

Zerknął na zawartość jej dłoni.

- Tak, bardzo ładnie.

Z miejsca, tak po prostu, powrócili do swoich ról i zaczęli zachowywać pozory Kobieta przewróciła oczami, patrząc porozumiewawczo w stronę Edwarda, później zaś odwróciła się w stronę samochodu. Kierowca z niewyraźnym podbródkiem otworzył drzwi, a ona zajęła miejsce na tylnym siedzeniu.

- Niemniej jednak bardzo panu dziękuję! - zawołała do Edwarda z wnętrza pojazdu.

Kierowca rzucił mu ostrzegawcze spojrzenie, jakby chciał powiedzieć: „To wszystko, nie oczekuj niczego więcej”, i limuzyna ruszyła z miejsca z krótkim, ostrym piskiem opon. Czy to były jakieś znane osobistości? Czy powinien ich rozpoznać? Zamykając drzwi, kierowca przytrzasnął rożek kremowej sukni kobiety, który teraz trzepotał na wietrze jak szalony Edward pokazywał palcem na drzwi i zaczął coś za nimi krzyczeć, ale po chwili dał sobie spokój. Po co? Z uczuciem pewnej ulgi patrzył za odjeżdżającym pojazdem, który skręcił w Park Avenue, wciąż przyspieszając. Czuł również jakieś spóźnione rozczarowanie - tak mogłaby czuć się Alicja, gdyby postanowiła, rozważnie i roztropnie, chociaż zupełnie nieciekawie, nie ruszyć za Białym Królikiem w dół króliczej nory.

Pokręcił głową i ponownie skoncentrował się na sprawach bieżących. Formalnie był na urlopie, miał dwa tygodnie wolnego przed objęciem nowego stanowiska w londyńskim biurze, ale zgodził się przed wyjazdem zajrzeć do swoich klientów. Było to małżeństwo, niezmiernie bogate, a Edward miał niewielki udział w drobnym powiększeniu ich fortuny, gdyż dokonał dosyć zręcznych operacji finansowych, obejmujących transakcje terminowe srebrem, sieć hodowli koni czystej krwi oraz ogromną i zdecydowanie zbyt nisko wycenioną lotniczą firmę ubezpieczeniową. Zorganizowanie tego wymagało całych tygodni główkowania i prowadzenia nużących studiów, ale kiedy w końcu udało mu się uruchomić elementy układanki, wszystko zagrało idealnie, jakby w odwróconej zabawie z krzesłami - kiedy muzyka przestała grać, wszyscy inni zostali na swoich miejscach, siedząc w niewygodnych pozycjach, a tylko on stał, mogąc swobodnie odejść i zgarnąć ogromne sumy. Nigdy nawet nie spotkał tych klientów, nie miał pojęcia, że go znają, ale podejrzewał, że to jego szef musiał im dać jego nazwisko - być może spytali o tego młodego chłopaka, który zarobił dla nich tę całą kasę, i właśnie dlatego dzisiaj go zaprosili. Polecono mu za wszelką cenę ich uszczęśliwiać. Kiedy o tym usłyszał, o mało co nie zrobił awantury - jaki był sens zaczynać związek z nowym klientem, jeśli zaraz miał wyjechać? Ale teraz czuł nawet pewne zakłopotanie, ponieważ zdał sobie sprawę, że wygląda spotkania z niecierpliwością.

Okazało się, że jego celem był właśnie ten budynek, z którego wychodziło to dobrze ubrane małżeństwo: brzydka, stara, niebotyczna, zbudowana z brunatnej cegły pozostałość po dziewiętnastym wieku. Okna kamienicy były małe i stłoczone blisko siebie, jedynie na trzech najwyższych piętrach były dwa albo trzy razy wyższe niż na pozostałych. Nad chodnikiem, na którym leżał wydeptany, czerwony dywan, rozpościerała się tania markiza w zielonym kolorze stołu bilardowego.

Odźwierny zrobił krok do przodu.

- Można pomóc? - zapytał. Był niski, barczysty i miał gęste wąsy. Akcent mógł być turecki.

- Laura Crowlyk. Piętro dwudzieste trzecie.

- Skoro nalegamy. - Wyglądało, że celowo mówi niepoprawnie po angielsku i że się przy tym dobrze bawi. - Pana nazwisko?

- Edward Woźny.

Portier wycofał się do wąskiej wnęki na prawo od wejścia. W środku znajdował się niewielki, drewniany taboret i staroświecko wyglądający domofon, cały pozaklejany taśmą klejącą, z mnóstwem czarnych przycisków i starych, pożółkłych karteczek. Nacisnął przycisk i pochylił się, żeby powiedzieć coś do kratki. Edward nie słyszał odpowiedzi, ale mężczyzna skinął głową i gestem zaprosił go do środka.

- Nie mogę pana zatrzymać.

Po jasnym świetle dnia na zewnątrz hol był zaskakująco ciemny. Przez krótką chwilę Edward chłonął atmosferę tego pomieszczenia, ciemnego drewna i dymu z cygar, wytartych, czerwonych orientalnych dywanów i nie najlepiej dopasowanych do siebie kwadratowych lusterek na ścianach. Kiedyś musiał to być wspaniały budynek, ale teraz wyraźnie podupadł. Gdy tylko nacisnął przycisk windy, odezwał się dzwonek i drzwi otwarły się z drżeniem. Upłynęła dobra chwila, zanim dotarł na dwudzieste trzecie piętro. Edward poświęcił ten czas na poprawienie krawata i wyciągnięcie mankietów.

Kiedy drzwi otworzyły się ponownie, znalazł się w jasno oświetlonym przedpokoju z białymi ścianami i wypolerowaną drewnianą podłogą, tak słonecznym, przestronnym i otwartym, jak hol był ciemny i obskurny Ujrzał swoje odbicie w sięgającym podłogi lustrze na ścianie naprzeciwko, oprawionym w mocno złoconą ramę, o tafli lekko zamglonej przez upływ czasu. Sprawdził swój wygląd. Edward był wysoki i szczupły, o ostrych, wyblakłych rysach i wyglądał na mniej lat, niż miał w rzeczywistości - a miał dwadzieścia pięć. Jego włosy były krótkie i bardzo ciemne, a brwi, tworzące dwa cienkie, wysokie łuki, zawsze nadawały mu nieco przerażony wygląd. Stojąc przed lustrem, przećwiczył wyraz twarzy odpowiedni dla pracownika banku: twarz miła, życzliwa, uważna, z lekkim odcieniem współczucia - nie za wielkim - oraz nieco poważna.

W kącie stał sfatygowany stary stojak na parasole, obity egzotycznie wyglądającą skórą gada. Wyobraził sobie zwierzę, z którego ściągnięto tę skórę, zastrzelone dawno temu w jakiejś zapomnianej tropikalnej kolonii podczas safari przez myśliwego w hełmie korkowym i z garłaczem, wyglądającego jak bohater filmu rysunkowego. Otworzyły się przeszklone drzwi prowadzące do mieszkania i Edward wkroczył do przestronnego salonu. Zobaczył mocno zbudowaną, młodą Murzynkę w fartuszku, która przestawiała bibeloty na niskim stoliku. Dziewczyna odwróciła się, przestraszona.

- Cześć - powiedział Edward.

- Przyszedłeś spotkać się z Laurą? - zapytała, robiąc krok do tyłu. Skinął głową.

Odeszła pośpiesznie. Edward zajął pozycję na skraju ogromnego, orientalnego dywanu w skomplikowane wzory. Światło słoneczne sączyło się przez parę imponująco wysokich okien. Bogactwo pokoju mile kontrastowało z szorstkim zewnętrzem budynku, jakby nagle trafił do tajnego schronienia osmańskiego paszy. Sufit był wysoki i biały, a przy ścianach stały stoliczki, na których znajdowały się flakony z wymyślnymi kompozycjami z suszonych kwiatów. Na małym, ale wyglądającym na kosztowny obrazie widać było wiosłującą osobę, namalowaną według zasad puentylizmu.

- Czy to Edward?

Głos był kobiecy, niski alt z angielskim akcentem. Odwrócił się. Laura Crowlyk była niską kobietą po czterdziestce, o pociągłej i eleganckiej twarzy, jasnych oczach i nieco zmierzwionych, brązowych włosach związanych z tyłu w kucyk.

- Witam - odezwała się. - To ty jesteś tym człowiekiem od pieniędzy, nieprawdaż?

- Tak, ja jestem od pieniędzy.

Obdarzyła go symbolicznym uściskiem dłoni i jej ręka opadła be...

Zgłoś jeśli naruszono regulamin