03. Moon Machines - Navigation Computer.txt

(37 KB) Pobierz
{119}{170} Wierzę, że cały naród,
{173}{214} zaangażuje się do osišgnięcia celu
{217}{328} przed końcem tego dziesięciolecia,
{331}{380} jakim jest lšdowanie człowieka na Księżycu
{383}{457} i jego bezpieczny powrót | na ziemię.
{460}{504}  Podnosimy trochę pyłu.
{507}{627} W latach szećdziesištych | niemożliwe marzenie,
{630}{728} kiedy ludzie chcieli dotrzeć  | do innych wiatów, zaczęło się ziszczać.
{731}{778}  Orzeł wylšdował.
{810}{929} W sumie 24 Amerykanów udało się na Księżyc.
{946}{987} Ale to niewidzialna armia
{990}{1107} ponad  400 000 | inżynierów i techników
{1110}{1165} umożliwiła osišgnięcie tego celu.
{1198}{1279} Jest to historia | mężczyzn i kobiet
{1282}{1390} budujšcych maszyny, | które zabrały nas na Księżyc.

{1434}{1591} Księżycowe Maszyny  Systemy nawigacji

{1732}{1846} Waszyngton D.C., 1961.
{1849}{1951} W konsekwencji wypowiedzi prezydenta,
{1954}{2041} wielu inżynierów z najlepszych zakładów
{2044}{2147} zastanawiało się, czy realizacja | wyznaczonego celu jest możliwa.
{2181}{2287} Przemówienie Kennedyego zaszokowało mnie osobicie.
{2334}{2401} Byłem stosunkowo blisko tematu
{2404}{2532} i nie sposób było to sobie wyobrazić,
{2535}{2657} skoro bylimy na razie ledwie na orbicie Ziemi.
{2876}{2992} NASA stała na stanowisku,
{2995}{3054} że nie powinnimy mieć jeszcze
{3057}{3155} załogowego programu księżycowego.
{3314}{3420} Głównie dlatego, że nie jestemy gotowi 
{3423}{3485} z podstawš, jakš sš rakiety none.
{3876}{3948} Ale NASA zmuszona była przyspieszyć,
{3951}{4039} więc dwa miesišce po ogłoszeniu prezydenta
{4042}{4147} przyznano pierwszy kontrakt | w ramach programu Apollo.
{4194}{4256} I nie była to bynajmniej rakieta,
{4259}{4381} ale system nawigacji, | który pozwoliłby skierować rakietę na Księżyc.
{4433}{4517} Jeli spojrzeć na najważniejsze elementy programu,
{4520}{4611} czyli budowa rakiety, | modułów statku kosmicznego,
{4614}{4686} lšdownika księżycowego,
{4689}{4756} żadna z umów na ich budowę
{4759}{4826} nie została zawarta tak wczenie.
{4859}{4914} To dowodzi wagi,
{4917}{5056} jakš administracja NASA  przykładała do kwestii,
{5059}{5119} jak zachować kurs na drodze do Księżyca?
{5162}{5199} Kontrakt został zawarty
{5202}{5287} z Massachusetts Institute of TechnoIogy
{5334}{5439} i w momencie wywołał masę kontrowersji.
{5511}{5593} Było wiele firm zajmujšcych się 
{5596}{5649} systemami komputerów i sterowania,
{5652}{5737} więc ludzie w nich pracujšcy poczuli zawód.
{5768}{5855} Uważali, że należało ogłosić przetarg
{5858}{5900} by również mogli otrzymać szansę.
{5903}{5984} Zwłaszcza, że uniwersytetom nie często 
{5987}{6042} zleca się opracowanie sprzętu
{6045}{6144} i systemów operacyjnych z nim zwišzanych.
{6183}{6245} A teraz włanie uniwersytet ma stworzyć system,
{6248}{6366} który pozwoli dolecieć na Księżyc.
{6404}{6520} Ale MIT nie było zwykłš uczelniš,
{6553}{6679} a jego laboratorium nie było | zwykłym laboratorium badawczym.
{6855}{6944} Laboratoria MIT zostały uruchomione
{6947}{7086} przez charyzmatycznš postać | inżyniera nazwiskiem Charles Draper.
{7089}{7184} Głównš  politykš laboratorium było tworzenie
{7187}{7312} technologii do wykorzystania w prawdziwym życiu.
{7345}{7487} A Draper był szczególnš osobowociš.
{7504}{7590} Miał wyjštkowš bazę wiedzy z psychologii i fizyki,
{7593}{7641} i wielu ludzi czuło u niego talent
{7644}{7735} do rozumienia ludzkich charakterów
{7738}{7836} i technologii, nad którymi pracowali.
{7904}{8028} Bob Seamans był jednym | z pierwszych jego studentów.
{8035}{8105} Powiedział do mnie: Nie zarobisz tu | pieniędzy na utrzymanie dzieci,
{8108}{8171} nie będziesz miał pieniędzy na kupno domu,
{8174}{8250} za to będzie to praca, przy której | będziesz się wspaniale bawił.
{8302}{8368} Był tam duży zegar cienny,
{8371}{8486} którego prędkoć mógł kontrolować. 
{8507}{8594} I nagle na zegarze jest 17:30,
{8597}{8693} kiedy twój własny zegarek nie wskazywał jeszcze 17.
{8696}{8789} A on wołał wtedy sekretarkę:  
{8792}{8841} Marie, wejd, już czas na drinka.
{9036}{9111} Ale żarty na bok.
{9114}{9187} Draper był genialnym inżynierem,
{9190}{9245} który zwrócił uwagę NASA
{9248}{9341} rewolucyjnym systemem nawigacyjnym.
{9432}{9513}  Czeć, Harry. |  Witam, Dr. Draper.
{9530}{9642} Nazwał go inercyjnym systemem nawigacji
{9645}{9711} i było to na tyle niezwykłe urzšdzenie,
{9714}{9840} że pozwoliło mu w 1953 roku odbyć lot samolotem
{9843}{9901} z Bostonu do Los Angeles
{9904}{9994} bez jakichkolwiek punktów odniesienia na ziemi.
{10081}{10135} Zamontowali ten system w samolocie,
{10138}{10179} który w owym czasie zajmował sporo miejsca.
{10182}{10222} Był mnie więcej 
{10225}{10301} wielkoci bomby atomowej,
{10324}{10422} wykorzystano więc  bombowiec  Sił Lotniczych,
{10425}{10520} którym przelecieli cały kraj za jednym razem.
{10638}{10719} Chip Collins, pilot tego lotu 
{10722}{10863} opowiada o przelocie na dystansie 5 000 km.
{10866}{10923} Moim zadaniem było wystartować, 
{10926}{11054} po czym przekazać samolot w ręce autopilota.
{11129}{11220} Jeli chodzi o nawigację,| obawiałem się,
{11223}{11349} że będzie prowadzony przez lepe, zamknięte pudełko.
{11395}{11472} Wszystko szło dobrze | przez większš częć lotu,
{11546}{11620} ale wtedy, pod koniec,
{11623}{11674} system nawigacji Drapersa
{11677}{11761} zaczšł sprowadzać samolot z kursu.
{11764}{11864} Wtedy doktor zawołał z tyłu:
{11867}{11932}  Hej, Chipper, co się do cholery | dzieje tam z przodu? 
{11973}{12020}  Doc, nie wiem,
{12023}{12130} ale system działa | i wykonuje skręt w prawo.
{12159}{12287} Z tyłu samolotu zrobiła się krzštanina,
{12290}{12404} kiedy próbowano zdecydować, | co robić dalej?
{12407}{12474} Bylimy w 11 godzinie lotu 
{12477}{12570} i sprawa zaczęła wyglšdać niedobrze.
{12682}{12732} Wtedy jednak samolot wyłonił się z chmur,
{12735}{12910} a pod nami włanie wyłoniło się Los Angeles.
{12929}{13067} Okazało się, że wskutek działania wiatrów bocznych,
{13070}{13176} samolot został zepchnięty z kursu
{13179}{13259} i system nawigacji uznał, 
{13262}{13333} że kurs należy skorygować.
{13431}{13516} Dotarli więc do celu o czasie,
{13519}{13580} majšc lotnisko w zasięgu wzroku,
{13583}{13705} a całym przelotem kierował inercyjny system nawigacji.
{13718}{13766}  Długa droga z MIT w Bostonie.
{13769}{13831}  Dziękuję za pomylnš podróż.
{13834}{13909} Można powiedzieć, | że był to pierwszy mały krok
{13912}{13985} do lotu księżycowego.
{14165}{14214} To była technologia,
{14217}{14282} dzięki której NASA mogłaby opracować system,
{14285}{14411} zdolny zawieć ludzi nie | kilka tysięcy kilometrów przez Amerykę,
{14414}{14540} ale ponad 700 tysięcy kilometrów | na Księżyc i z powrotem.
{14608}{14703} A to znacznie większe wyzwanie.
{14925}{15009} Wiosna 1962
{15012}{15068} Jako inżynier uniwersytetu MIT
{15071}{15156} dostałem się do pracy | nad systemem nawigacyjnym Apollo.
{15159}{15234} A punktem wyjcia był system nawigacji 
{15237}{15325} opracowany na uczelni.
{15372}{15466} Składał się z zestawu żyroskopów
{15469}{15576} i przyrzšdów do pomiaru zmiany kierunku.
{15626}{15718} Wyglšdał jak piłka do koszykówki | i był jej wielkoci.
{15758}{15882} A w rodku zamontowano | bardzo precyzyjne żyroskopy,
{15885}{15927} które były w stanie zachować 
{15930}{16057} idealnie płaskš i wyrównanš platformę,
{16060}{16112} skšd wzięła się nazwa Inercyjna Platforma Nawigacyjna.
{16115}{16193} I to nie względem Ziemi
{16196}{16237} lub wobec jej horyzontu, 
{16240}{16328} ale tam, w abstrakcyjnej przestrzeni kosmosu.
{16392}{16463} System opiera się na zasadzie,
{16466}{16529} że dopóki żyroskop wiruje,
{16532}{16666} pozostaje w stałej osi | niezależnie od otoczenia.
{16740}{16844} Wyznacza więc o bazowš | lub platformę,
{16847}{16906} względem której można obliczyć kurs.
{17097}{17153} Na tym modelu
{17156}{17253} żyroskopy to niebieskie cylindry
{17256}{17332} w rodku wirujšcej komory.
{17494}{17596} Na obudowie sš za akcelerometry,
{17599}{17705} czyli instrumenty do pomiaru przyspieszenia.
{17741}{17799} W ten sposób wykrywa się ruch
{17802}{17938} do przodu lub tyłu, w lewo | lub prawo, oraz w górę i w dół
{17941}{18022} względem stałej platformy.
{18051}{18115} I jeli będziesz prowadził zapis z tych ruchów,
{18118}{18207} zawsze będziesz wiedział, | gdzie dokładnie jeste.
{18238}{18348} Wymagało to wykonania przyrzšdów | bardzo wysokiej jakoci.
{18351}{18434} Draper współpracował cile | ze Spółkš Watch Waltham
{18437}{18485} na przedmieciach Bostonu,
{18488}{18587} gdzie w zakładzie obróbki precyzyjnej wytwarzano
{18590}{18696} zawieszenia żyroskopów z najwyższš dokładnociš,
{18699}{18772} i o bardzo niskich współczynnikach tarcia.
{18775}{18888} Była to icie zegarmistrzowska robota,
{18891}{18973} a zegary to przecież najbardziej | precyzyjne urzšdzenia.
{19006}{19116} Jednak nigdy wczeniej nie próbowano | nawet wytworzyć narzędzi
{19119}{19201} pracujšcych z takš dokładnociš.
{19204}{19354} Draper nałożył nowe standardy | w zakresie czystoci.
{19357}{19409} Zakazał pracownikom pracujšcym 
{19412}{19476} przy montażu żyroskopów,
{19479}{19572} by wyglšdali, jakby  włanie wrócili z wakacji, 
{19575}{19665} a swojš łuszczšcš od opalenizny skórš | mogliby zanieczycić urzšdzenia.
{19668}{19737} Kobietom za zakazał nosić makijaż,
{19740}{19847} jeli pracowały przy montażu żyroskopów.
{19928}{19999} Najbardziej kłopotliwym elementem
{20002}{20079} były łożyska kulkowe.
{20094}{20227} Nawet minimalne odchylenie| mogło doprowadzić do poważnego błędu,
{20230}{20320} w nawigowaniu na ogromnych dystansach | w przestrzeni kosmosu.
{20431}{20568} Kolejno produkowane żyroskopy | nie ...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin