06. Moon Machines - Lunar Rover.txt

(40 KB) Pobierz
{119}{170} Wierzę, że cały naród,
{173}{214} zaangażuje się do osišgnięcia celu
{217}{328} przed końcem tego dziesięciolecia,
{331}{380} jakim jest lšdowanie człowieka na Księżycu
{383}{457} i jego bezpieczny powrót | na ziemię.
{460}{504}  Podnosimy  trochę pyłu.
{507}{627} W latach szećdziesištych | niemożliwe marzenie,
{630}{728} kiedy ludzie chcieli dotrzeć  | do innych wiatów, zaczęło się ziszczać.
{731}{778}  Orzeł wylšdował.
{810}{929} W sumie 24 Amerykanów udało się na Księżyc.
{946}{987} Ale to niewidzialna armia
{990}{1107} ponad  400 000 | inżynierów i techników
{1110}{1165} umożliwiła osišgnięcie tego celu.
{1198}{1279} Jest to historia | mężczyzn i kobiet
{1282}{1390} budujšcych maszyny, | które zabrały nas na Księżyc.

{1534}{1591} Księżycowe Maszyny  Księżycowy Łazik | (LRV - Lunar Roving Vehicle)

{1378}{1450} 16 listopada 1963,
{1452}{1483} prezydent John F. Kennedy
{1485}{1565} zwiedzał wyrzutnie na Przylšdku Canaveral.
{1567}{1597} Ale gdy prezydent był skupiony na tym,
{1599}{1660} była skupiona na tym, | jak człowiek dotrze na Księżyc,
{1663}{1731} szef i projektant rakiet, Wernher von Braun,
{1733}{1810} mylał już o tym, co astronauci będš robić,
{1812}{1854} kiedy dotrš na srebrny glob.
{1856}{1911} Von Braun miał marzenia.
{1914}{1954} Był bardzo medialnš osobš, 
{1956}{2068} która spopularyzowała cały program kosmiczny.
{2071}{2171} Ale nie tylko tym, ekspert techniczny
{2174}{2209} od wielkich rakiet,
{2211}{2337} zainicjował działania, które nastšpiły.
{2365}{2444} Dr von Braun patrzšc w kierunku przyszłoci,
{2447}{2526} tworzenia baz księżycowych,
{2528}{2651} mylał o eksploracji samego Księżyca.
{2715}{2750} Dla von Brauna
{2752}{2823} Księżyc nie był tylko celem do osišgnięcia.
{2825}{2881} Był wiatem do odkrycia.
{2883}{2919} I wiedział, że astronauta
{2922}{3004} nie będzie w stanie zbyt daleko dojć na piechotę.
{3007}{3079} Wezwał więc do opracowania księżycowego pojazdu
{3082}{3136} aby astronauci mogli swobodnie
{3139}{3186} przemierzać powierzchnię Księżyca.
{3188}{3274} Inżynierowie tacy jak Sam Romano zareagowali szybko.
{3276}{3322} Nie było zbyt wiele osób 
{3324}{3360} ani firm tym zainteresowanych.
{3363}{3417} Pracował w General Motors,
{3419}{3460} i było to co dla mnie.
{3463}{3510} Mieli bardzo dobre rodowisko pracy,
{3513}{3547} więc powiedziałem sobie, Mój Boże,
{3550}{3589} jeli na Księżycu ma być pojazd,
{3591}{3625} to postaram się, aby to był pojazd
{3627}{3665} General Motors.
{3777}{3814} Z całej Ameryki
{3816}{3888} firmy nadsyłały projekty 
{3891}{3950} różnymi modeli pojazdu.
{3985}{4089} Niektórzy bardziej przypominały budynki, | niż sprzęt kosmiczny.
{4091}{4166} Wielkoć kół wahała się od 30 do 150cm, 
{4168}{4214} samego pojazdu od 3 do 4 metrów.
{4216}{4267} Różne wzory kół
{4270}{4324} jak i różne projekty kabin.
{4327}{4407} Ale ta różnorodnoć dawała wiarę, 
{4409}{4468} że można rzeczywicie stworzyć pojazd, 
{4471}{4519} który zapewni mobilnoć na Księżycu.
{4544}{4575} Ale prawda była taka,
{4578}{4638} że trudno było zdecydować, 
{4640}{4677} bo nikt tak naprawdę nie wiedział,
{4679}{4727} jaka jest powierzchnia Księżyca.
{4729}{4787} Wielu podejrzewało, że nie będzie to teren 
{4789}{4847} łatwy  do jeżdżenia z kołami.
{4849}{4928} Sam Romano i jego kolega Ferenc Pavlics,
{4931}{4975} mieli tę wiadomoć.
{4978}{5060} Jednak niektórzy naukowcy postulowali, 
{5063} {5110} że Księżyc jest pokryty
{5112}{5243} tak grubš warstwš tak drobnego pyłu,
{5246}{5324} że pojazdy będš tonšć.
{5366}{5424} Z braku jakichkolwiek konkretów
{5427}{5460} o strukturze powierzchni Księżyca,
{5463}{5553} Sam i Ferenc zaczęli eksperymentować w swoim laboratorium.
{5555}{5611} Kiedy prowadzisz testy trakcji 
{5614}{5658} w terenie, którego nie znasz,
{5660}{5741} rozwijasz go w co co nazwalibymy kompostem (soil bin).
{5743}{5797} Teren ten, jest dla inżynierów trakcji tym, 
{5799}{5848} co tunel aerodynamiczny dla inżynierów lotnictwa.
{5939}{6073} Wpadlimy wtedy na koncepcję pojazdu z kołami
{6075}{6163} w układzie gšsienicowym, podobnie jak w czołgu.
{6166}{6267} Rozważalimy nawet rubę Archimedesa,
{6270}{6379} gdzie pojazd zanurzony częciowo pod powierzchniš,
{6382}{6497} może kopać sobie drogę w lunym materiale.
{6499}{6530} Badania te wykazały,
{6532}{6571} że rodzaj pojazdu 
{6574}{6610} zostanie w całoci okrelony
{6613}{6663} w zależnoci od rodzaju powierzchni Księżyca.
{6699}{6735} Ale odpowied na to pytanie
{6738}{6821} leżała poza zasięgiem nawet najpotężniejszych teleskopów.
{6823}{6898} NASA potrzebowała bliższych szczegółów.
{7034}{7071} Zaledwie w cztery lata
{7074}{7143} od pierwszych lotów w kosmos,
{7146}{7198} rozwinięto ambitny program Ranger
{7200}{7258} skierowany na orbitę Księżyca.
{7260}{7341} Te prymitywne księżycowe sondy zaopatrzone w kamery telewizyjne
{7343}{7401} miały przekazać zdjęcia powierzchni
{7403}{7460} dolatujšc bliżej i bliżej.
{7463}{7523} Jednak był to trudny cel,
{7526}{7592} a pierwsze misje nie opuciły orbity Ziemi,
{7595}{7646} lub rozminęły się z Księżycem.
{7694}{7806} Dopiero w lipcu 1964 roku, | po szeciu nieudanych próbach
{7808}{7881} sonda przebyła całš drogę bez przeszkód
{7883}{7969} a jej kamery pracowały bez zastrzeżeń.
{8053}{8103} Z braku możliwoci wyhamowania jej, 
{8106}{8195} sonda zderzyła się z powierzchniš,
{8197}{8279} przesyłajšc zdjęcia do ostatniej chwili.
{8390}{8443} Ale te ostatnie kilka sekund lotu
{8446}{8531} przedstawiło powierzchnię naszego satelity bliżej, | niż kiedykolwiek wczeniej.
{8799}{8850} NASA udowodniła, 
{8853}{8909} że jest w stanie trafić statkiem kosmicznym w Księżyc.
{8911}{8987} Następnym krokiem miała 
{8990}{9030} być próba lšdowania
{9095}{9139} bezzałogowej sondy Surveyor,
{9141}{9240} którš zaprojektowano na delikatne zetknięcie | z miękkim pyłem księżycowym.
{9243}{9298} Przynajmniej taki był plan.
{9300}{9339} Jednak kiedy Surveyor lšdował,
{9342}{9399} odbił się na 3 metry
{9402}{9462} i dopiero po kilku kolejnych odbiciach 
{9464}{9506} znieruchomiał.
{9508}{9571} Stšd zdalimy sobie sprawę, | że powierzchnia Księżyca
{9574}{9672} prawdopodobnie składa się | z bardzo cienkiej warstwy pyłu 
{9675}{9721} i bardzo twardej powierzchni pod nim.
{9735}{9772} Kolejna misja, Surveyor 3 udowodniła, 
{9775}{9815} że powierzchni Księżyca może wspierać
{9817}{9876} pojazd kołowy poruszajšcy się po niej..
{9942}{9995} Dzięki tym pierwszy sondom dokonano 
{9998}{10028} bezporednich pomiarów powierzchni Księżyca,
{10031}{10120} Ferenc Pavlics zaczšł testy trakcji na Ziemi.
{10123}{10191} Wiedziałem z testów misji Surveyor,
{10193}{10271} że pył księżycowy jest bardzo podobny
{10274}{10341} do piasku, nawiewanego przez wiatr.
{10343}{10444} Dlatego do badań wybrałem wydmowy obszar.
{10606}{10653} Podczas gdy Ferenc projektował koła pojazdu
{10655}{10707} dla nowego pojazdu,
{10710}{10751} von Braun, który był wizjonerem,
{10753}{10816} planował już misje poszukiwawcze,
{10819}{10891} których księżycowy łazik może się podjšć.
{10894}{10965} Jednš z  koncepcji, którš rozważano, 
{10967}{11100} było mobilne laboratorium księżycowe (MOLAB),
{11103}{11178} majšce cinieniowš kabinę 
{11180}{11285} i ważšce około 4 ton.
{11287}{11391} Miałoby za cel eksplorację powierzchni 
{11393}{11466} w okresie dwóch tygodni czasu.
{11568}{11606} Firmy zainteresowane zleceniem 
{11609}{11664} przysyłały projekty,
{11667}{11690} jednak NASA zastanawiała się, 
{11693}{11766} astronauci dadzš radę przetrwać przez dwa tygodnie
{11768}{11839} w rodku tak małego pojazdu-laboratorium.
{11841}{11942} NASA szukała ochotników, | podniosłem więc rękę.
{11944}{12081} Byłem jednym z dwóch badanych na tym tecie
{12083}{12174} i został wybrany dowódcš.
{12199}{12301} Trzymali nas tam w sumie 18 dni.
{12303}{12371} Bylimy dobrymi przyjaciółmi na poczštku testu,
{12374}{12451} jednak pod koniec to się zmieniło.
{12479}{12581} Działalimy już sobie na nerwy, oględnie mówišc.
{12642}{12774} I bylimy bardzo zaskoczeni,  kiedy zapaliły się wiatła
{12776}{12841} a oni oznajmiono koniec testu, 
{12843}{12894} i że możemy już wyjć.
{12897}{13034} A kiedy wyszlimy z MOLAB, 
{13036}{13131} czekał nie tylko nasze żony,
{13134}{13202} ale także dr von Braun,
{13204}{13245} by nam pogratulować.
{13247}{13343} Udowodnilimy,
{13346}{13458} że można przeżyć w MOLAB
{13460}{13561} co najmniej 18 dni,
{13563}{13623} a prawdopodobnie i dłużej.
{13638}{13695} Ale próby MOLAB wykazały również,
{13698}{13751} że pojazd z cinieniowš kabinš 
{13754}{13804} będzie ważył co najmniej 4 tony.
{13807}{13887} A to oznaczało by wysłanie odrębnej rakiety Saturn V
{13890}{13958} aby tylko dostarczyć go na Księżyc dla astronautów.
{13960}{14033} A to byłoby niezwykle kosztowne.
{14035}{14078} NASA zaczęła mieć wštpliwoci
{14080}{14167} o pomysły dużych pojazdów von Brauna.
{14170}{14236} Wštpliwoci te dotyczyły 
{14239}{14319} sfinansowana projektu.
{14321}{14405} Dyskutowano o tym w aspekcie samego udania się na Księżyca,
{14407}{14507} podjętych wysiłków i kosztów, 
{14510}{14671} a w konsekwencji zarzucono pomysł.
{14674}{14757} Nie byli pewni czy to się uda czy nie, 
{14787}{14893} więc ostatecznie koncepcja MOLAB został odrzucona,
{14895}{15032} a NASA zrezygnowała z używania pojazdów na Księżycu.
{15069}{15107} Bylimy bardzo rozczarowani,
{15110}{15199} ale nic nie moglimy zrobić.
{15202}{15251} Wydawało się, że księżycowe łaziki
{15254}{15315} przeznaczone do eksploracji Księżyca 
{15318}{15371} pozostanš uziemione, 
{15374}{15443} a astronauci ograniczonš się do krótkich spacerów.
{15473}{15510} Ale w General Motors,
{15512}{15619} jeden człowiek nie chci...
Zgłoś jeśli naruszono regulamin